تبلیغات
سوره عشق
امروز:

 میهمانی رحمت او در راه است...

هیچ مهیا کرده ای خود را؟؟؟؟

فرازهایی از مناجات شعبانیه

یا الهی، بشنو دعایم را زمانی که می خوانمت و روی آور به من زمانی که راز

و نیازت می کنم...پس براستی گریخته ام به سویت و ایستاده ام در برابرت

در حال فروتنی برایت و گریه و زاری کنان به درگاهت...

معبود من،اگر محروم کنی مرا، پس کیست که روزی دهد مرا؟..

و اگر خوار کنی مرا پس کیست که یاری کند مرا؟

الهی پناه می آورم به تو از خشمت...

معبودم قرار ده مرا از آنانکه صدا زدی او را پس پاسخ داد تو را و ملاحظه

کردی او را پس بیهوش شود در برابر بزرگواریت.

آداب ورود به میهمانی خدا

اشاره:

بعضی از روایات، ماه رمضان را ابتدای سال قمری برشمرده‌اند، چنانچه حضرت امام صادق(ع) فرموده‌اند: «اگر ماه رمضان [از آفات] سالم و در امان باشد، تمام سال سالم خواهد بود». بنابراین كسانی كه اهل بیداری و توجه‌اند، قبل از ورود به این میهمانی بزرگ، در پی كسب آمادگی‌های روحی لازم هستند، تا بتوانند از این فرصت ویژه بهترین بهره‌ها را بگیرند، و خصوصاً آنكه خود را برای ورود به شب‌های قدر و برقراری ارتباط قوی و محكم با صاحب آن، یعنی حجّت حق در عالم مهیا كنند.

در این نوشتار سعی شده تا چند نمونه از برجسته‌ترین آداب ورود به این ماه بزرگ به موعودیان گرامی تقدیم شود. باشد كه توفیق عمل به آن را بیابند.

سید بن طاووس از جمله عالمان نادری است كه مراحل مختلف «مراقبه» را طیّ نموده و بدون تردید به محضر والای امام عصر خویش شرف‌یاب شده است. عطر توحید و ولایت، پویندگان راه خدا را در تمامی آثار و نوشته‌های او سرمست می‌كند. كتاب اقبال الاعمال از جمله نوشته‌های این عالم بزرگ، مقام شامخی را در بین آثار وی داراست. ایشان، خود دربارة كتابش چنین می‌گوید:

«در ابتدای ورود به ماه رمضان، این كتاب را كه مشتمل بر: اعمال ماه است، حاضر می‌كنم، می‌بوسم و بر چشم و سر گذارده، به سینه و قلبم می‌چسبانم، زیرا می‌بینم كه آن از طرف پروردگار و صاحب اختیارم به من هدیه شده تا درب‌های خیر و خوبی و پیروزی را به رویم بگشاید». سید بن طاووس(ره) در این كتاب آداب ورود به ماه بزرگ رمضان را چنین برشمرده است:

جهت آمادگی برای ورود به میهمانی خداوند، رعایت چند نكته برای اهل مراقبه لازم و ضروری است كه آنها را به ترتیب اولویت بیان می‌كنیم:

1. نماز شكر

چون سالك، دریافت كه ماه مبارك رمضان آغاز سالی است كه می‌توان در آن، به وسیلة عبادت به سعادت و كمال دست یافت و در شب قدر، تدبیر و میزان امور رقم می‌خورد و دعاها مستجاب می‌شود، شایسته می‌بیند كه با به جا آوردن نماز شكر، با سال گذشته وداع كرده، به استقبال سال آینده رود و به جهت نجات از خطرهای سال گذشته و دست‌یابی به رضایت پروردگار و توفیق درك سال جدید، با فراغت كامل و به دور از بیماری‌ها و آفات باطنی و ظاهرى، شكر الهی را به جای آورد.

2. توبه و استغفار

آنگاه توبه را از خویشتن شروع می‌نماید، از خدا به خاطر كوتاهی‌ها و ظلم‌هایی كه در حق او نموده، طلب عفو و گذشت كرده و از سستی‌هایی كه در اصلاح و پاكی قلب، جهت توجه و عنایت خداوند روا داشته، و همچنین دربارة كم‌كاری‌های اعضای و جوارح خود در عبادت و عقب انداختن توبة نصوح، از خداوند بخشش می‌طلبد و از جانب هر عضوی از اعضای خود صدقه می‌دهد؛ زیرا خداوند فرموده است:

إنّ الحسنات یذهبن السّئیات1

كارهای نیك آثار گناهان را می‌زداید.

آنگاه به جهت آثار و خواص فراوان صدقه، به ازای هر روز و شب از سال آینده، قرص نانی صدقه می‌دهد.2

نماز با فضیلت توبه: انس بن مالك می‌گوید: پیامبر اكرم(ص) روز یكشنبة ماه ذیقعده خارج شد و فرمود: ای مردم! كدام یك از شما می‌خواهد توبه كند؟ مردم گفتند: همه می‌خواهیم توبه كنیم. حضرت فرمود: غسل كنید، وضو بگیرید و چهار ركعت نماز بخوانید و در هر ركعت پس از حمد، سه مرتبه سورة «قل هوالله احد» و یك بار «قل اعوذ برب الفلق» و یك بار نیز «قل اعوذ برب الناس» را بخوانید و سپس 70 مرتبه استغفار كنید.3 و در پایان استغفارها «لا حول و لا قوة الا بالله العلی العظیم» گفته، پس از آن بگویید:

«یا عزیز یا غفّار إغفر لی ذنوبی و ذنوبَ جمیع المؤمنین و المؤمناتِ فإنّه لا یغفر الذّنوبَ إلّا أنت»، سپس پیامبر اكرم(ص) فرمود: هر بنده‌ای از امّت من كه این عمل را انجام دهد، از آسمان به او خطاب می‌شود: ای بندة خدا! اعمالت را از سر گیر و دوباره شروع كن؛ زیرا توبة تو پذیرفته و گناهانت آمرزیده شده است. و ملكی از زیر عرش ندا می‌دهد: ای بندة خدا! بركات و خیرات الهی بر تو و بر خاندان تو و بر فرزندان تو باد! و ملكی دیگر چنین ندا می‌دهد كه ای بندة خدا! دشمنان تو در قیامت از تو راضی می‌شوند! و ملكی دیگر می‌گوید: ای بندة خدا! با ایمان كامل می‌میری و دین تو محفوظ می‌ماند و قبرت گشاده و نورانی می‌گردد! و ملكی دیگر چنین ندا می‌دهد: ای بندة خدا! پدر و مادرت از دست تو راضی و خشنود می‌شوند، اگرچه بر تو خشمناك و ناراضی بوده‌اند و این نماز موجب بخشش پدر و مادر و فرزندانت گردید و روزی تو در دنیا و آخرت گسترش پیدا كرد و زیاد شد. در پایان هم جبرئیل می‌فرماید: خودم هنگام جان كندن نزد ملك الموت حاضر می‌شوم و سفارش تو را به او می‌كنم تا در آن لحظة سخت با تو مدارا و نرمی كند و فشار جان كندن هیچ خدشه‌ای به تو وارد نسازد و روح تو از جسدت با ایمان خارج شود. مردم از آن حضرت(ص) سؤال كردند: اگر شخصی در غیر ماه این عمل را انجام دهد، همین آثار بر نماز وی مترتب است؟

حضرت فرمود: مانند همین امور برای او نیز هست و حضرت جبرئیل(ع) در هنگام معراج، این كلمات و نماز را به من تعلیم فرمود.4

3. توسل به آستان پروردگار

چنانچه گذشت، ماه رمضان، اول سالِ بعضی از خواص و اهل سرّ ـ صلوات الله علیهم اجمعین ـ می‌باشد؛ پس شایسته است به كرم و رحمت الهی متوسّل شوی و از او درخواست كنی تا تو و هر آنچه كه تو را در اجرای فرامین او، در طول سال آینده یاری می‌دهد نگه دارد؛ همان طور كه اگر انسان بخواهد به مسافرتی یكساله برود، برای یافتن راهنما و نگهبان و رفیق سفر و جانشین برای امور روزانه در طول مدت غیبتش باید تلاش نماید و چنانچه برای سال جدید آمادگی نداشته باشد، گویا سفر یك‌ساله‌ای را شروع كرده، نسبت به سرنوشت و پیش آمدهای آن بی‌اطلاع است. پس چه بی‌نیازی والاتر از خداوند متعال تا تمامی امور سال آینده خویش را به او بسپاری و با اطمینان خاطر سفر خود را شروع نمایى؟5

4. توسل به حضرات ائمه معصومین(ع)

مهم‌ترین مسئله‌ای كه سالك در شب اول ماه باید انجام دهد، توسل به نگهبانان و حامیان خود، یعنی ائمة مصومین(ع) می‌باشد. او باید آبرو و چهرة نورانی آنان را در پیشگاه خداوند شفیع قرار دهد؛ زیرا روی سیاه و ظلمانى، شایستة توجه به خداوند با عظمت و صاحب جلال نیست. سالك باید در توسّل به آستان آن بزرگواران با لطافت بسیار سخن گوید و حالت گریه و تضرع و پریشانی خود را زیاد كند تا مورد قبول آن حضرات واقع شده، شفاعتش كنند و قبول و موفقیّت در اعمال را در راستای خشنودی خداوند برای او از حضرت احدیّت مسئلت و درخواست نمایند؛ زیرا حضرت حق كریم است و انسان‌های بزرگوار و كریم را ردّ نخواهد كرد، به ویژه این اولیا كه خداوند آنان را به عنوان درب‌های رحمت و روشنی‌بخش راهش در بین آفریده‌ها قرار داده، آنان را با كرامت و بزرگواری تربیت نموده و دستور پناه دادن بندگانش را به آنان داده است. چه بسا ممكن است انسان هنگام توسّل، با عنایت یك ساعتة آنها به سعادتی نائل شود كه با عبادت یك سال نمی‌تواند آن را كسب كند؛ پس فرصت را غنیمت شمار و پس از عرض سلام و حمد و ثنای آنان چنین بگو: «ای آقای من! تو در این شب حمایت كننده و نگهبان امت و كریم‌ترین آفریده‌ها هستى، میهمانی را دوست داری و از جانب خداوند مأمور هستی كه پناهگاه بندگان باشی و این بنده، میهمان خداوند و تو است و به حضرت حق و آستان شما پناه آورده است؛ پس بنده‌ات را پناه ده و پذیرایی‌اش نما و پذیرایی مرا در این شب عزیز، ورود در جمع دوستان و شیعیان خود قرار ده و دعا و شفاعت و ولایت خود را شامل حالم نما و در پیشگاه خداوند وساطت كن تا از بخشش و پذیرش و رضایت او بهره‌مند گردم و با نظر رحمتی به سویم بنگرد كه پس از آن هیچ گاه ناخرسندی و خشمی نباشد و مرا به شیعیان خود كه در بارگاه قرب الهی آرمیده‌اند و دوستانی كه گوی سبقت را از همگان ربوده‌اند، ملحق نما؛ چون كه شفاعت شما در پیشگاه خداوند ردّ نمی‌شود و برای شما نزد خداوند شأن و منزلت والایی است، پس ای سرپرست و زمامدارم! به حق آن مقام و منزلتی كه خداوند به شما عنایت فرموده است از شما می‌خواهم كه آنچه تقاضا كردم به من عنایت فرمائید و به میزان بزرگواری‌تان بر آن بیفزایید و به پستی و كم مقداری و بدحالی من ننگرید؛ زیرا در میهمانی انسان‌های بزرگوار بخشش بر آنان گران نیست و هیچ‌گاه بخشش و عطاهای ایشان به مقدار ارزش ناچیز میهمانانشان محدود نمی‌باشد، چرا كه لطف و عطا همواره در خور بخشایندگان است. ای آقایان من! شما بودید كه بزرگواری را به بزرگواران و شیوة بخشش و سخاوت را به انسان‌های سخاوتمند آموختید؛ اگر جود و بخشش یادآوری گردد، شما ابتدا و انتها و اصل و فرع آن هستید و اگر سخن از بزرگواری به میان آید، شما معدن و سرچشمة آن می‌باشید؛ چه، درخواست كننده از شما ردّ نمی‌شود و آرزومندان درگاهتان ناامید نمی‌گردند.

مولای من! تو چه وقت مرا از ضیافت خویش محروم ساخته‌ای و در محفلت به هلاكت دچار نموده‌اى؟! نه، از تو چنین عملی با میهمانت بسیار بعید است».

خلاصه آنكه سالك باید با تمام وجود در به دست آوردن لطف، شفاعت و ترحّم حضرات ائمه(ع) بكوشد تا با عمل یك ساعتة خود سعادت سال آیندة خویش را تأمین كند و با كوشش اندك فضایل عظیم را كسب نماید، سپس این توسل را در هر روز و شب با سلام دادن به آن بزرگواران و ذكر بعضی از آنچه گذشت ادامه دهد.6

5. پاك كردن اموال با خمس

از مراقبات و اعمال مهمی كه سالك پس از توبه و پاك كردن قلب باید انجام دهد آن است كه به وسیلة پرداختن خمس، خوردنی‌ها و نوشیدنی‌ها، پوشاك و مسكن و هر آنچه كه شخص روزه‌دار با آن سر و كار دارد را پاك و طاهر نماید و بهتر آن است كه خمس اموالش را ابتدای ماه بدهد تا عبادات و اعمالش از راه حلال انجام پذیرد.7

پی‌نوشت‌ها:

با استفاده از: پیمانة عشق، نوشتة احمدرضا حسین‌زاده اصفهانى، با تلخیص.

1. سورة هود (11)، آیة 114.

2. مرحوم حاج شیخ عباس قمی در مفاتیح الجنان می‌نویسد: ظاهر آن است كه باید استغفار مذكور و دعای بعد از آن را پس از نماز به‌جا آورد.

3. سید بن طاووس، اقبال الاعمال، ص 308، ملكی تبریزى، میرزا جواد آقا، المراقبات، ص 188، همان، ذیل اعمال ماه ذیقعده. همان گونه كه حضرت در پایان روایت فرموده‌اند، این نماز با فضیلت، اختصاصی به ماه ذیقعده نداشته و انجام آن در اوقات دیگر نیز مطلوب می‌باشد، به همین جهت علمای اخلاق این نماز را در اوقات دیگر سال برای سالكین توصیه می‌نمایند.

4. سید بن طاووس، همان، ص 21.

5. همان، ص 22.

6. ملكی تبریزى، همان، ص 130.

7. همان، ص 127، اقبال الاعمال، ص 8.


امار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :